Grupa sedam - avanturisti u slikarstvu

Grupa sedam - avanturisti u slikarstvu

Piše Marija Janković

Na pomisao o kanadskom slikarstvu, često odlutamo u vedar dan svežeg, oštrog vazduha, a misli nas odvuku do osunčanog snežnog pokrivača i vitkih stabala zelenih četinara, koji upućuju na veliko, tiho i spokojno plavetnilo dubokog jezera.

Moćne kompozicije najznačajnijih kanadskih slikara prve polovine dvadesetog veka, čije je slikarstvo postalo deo nacionalne baštine Kanade, mogu se videti u nekima od najposećenijih kanadskih galerija. Među njima su Nacionalna galerija Kanade u Otavi, Art Gallery of Ontario u Torontu, McMichael Canadian Art Collection i Kleinburg u Ontariju.

Sedmorica kanadskih umetnika u vremenu između 1911. i 1913. godine, oformili su svoju grupu u Torontu, a 1920. godine nazvali je „Grupa sedam“. Romantičari i mistici, uporno i predano su pokušavali da uspostave slobodu u prikazu ličnih impresija na platno.

Završivši studije umetnosti u Parizu, Berlinu, Londonu i Antverpenu, puni ideja modernističkog duha koji je formiran na nasleđu francuskih impresionista i simbolista, svojim iskustvom stvorili su Kanadsku školu.

Istomišljenici i prijatelji upoznali su se u štampariji „Grip“ gde su radili komercijalne crteže i slike i zajedno odlazili na ručak u „Arts and Laters Club“ gde bi razgovarali, vodili debate o kanadskim idealima, delili snove i entuzijazam prema istraživanju kanadske prirode, pre svega sa idejom o definisanju kanadskog identiteta kroz umetnička dela.

Kanuom ili pešice stizali bi do teško prohodnih mesta u Ontariju, u Georgian Bay na reci Huron ili u Algomi, Kvebeku i Vankuveru, Arktiku, jezeru Superior i dalje.

Nastali iz težnje ka promeni i osavremenjavanju dotadašnjeg konzervativnog i površnog prilaza celokupnom kanadskom slikarstvu, želeli su da pokažu autentičnu, pravu, savremenu i surovo istinitu sliku Kanade.

Umetnički establišment se protivio njihovoj retorici mnogo više nego samim slikarskim delima. Drugačijeg mišljenja bio je Eric Brown, upravnik Nacionalne galerije Kanade, koji je već 1925. godine verovao u budućnost njihove umetnosti. Poslao ih je na prestižnu izložbu Wembley u Engleskoj, gde je britanska štampa kasnije objavila pozitivne kritike, te je prednost za odlazak na ovu izložbu bila opravdana uznemirenim članovima Kraljevske kanadske akademije.

Svojim čistim bojama i dinamikom jednostavnih oblika, slike vešto preobražavaju kanadske pejzaže u neke druge dimenzije i sfere, ljudskom oku istovremeno čudesne i bliske, inspirativne i transcendentne. Vode nas iza granica iskustva u nove teksture, prigušene zvukove i slobodu lične imaginacije, pokazujući najbolje od prirode ovog podneblja. Živeli su sa prirodom čije su boje i ulogu svetlosti prenosili najfinijim osećajem na platno.

Na pojedinim slikama se protežu tamne senke koje su simboli razarajućeg dejstva i ožiljaka rata po njihovu generaciju. Njihova umetnost je lično svedočenje da svetost i isceliteljske moći prirode mogu pomoći da se obnovi svet rascepljen ratom.

Loren Harris je dobio najviši stepen zasluga za izuzetan talenat i doprinos Kanadi i čovečanstvu kada ga je 1969. godine monarhija nagradila ordenom „Order of Canada“.

Njegova skica malog formata poznate slike „The Old Stump“ Lake Superior, prodata je 2009. godine za 3,5 miliona dolara.

Značaj „Grupe sedam“ je naročito bio veliki tokom 1926. godine da bi kasnije uticaj prešao okvire Toronta i Ontarija. Grupa je iz godine u godinu imala sve veći broj članova, a 1933. godine sa pedeset dvojicom umetnika nazvana je „Canadian group of Painters“.

Sedmorica umetnika, ikone kanadskog slikarstva, posvećena istoj misiji, stvorili su jedinstven karakter kanadskog pejzaža. „The soul of things“, kako su često govorili, pronašli su u netaknutoj kanadskoj prirodi, u brdovitim predelima i snežnim planinama, ledničkim jezerima i arktičkoj klimi Kanadskog štita. Učinili su je dostupnom i prepoznatljivom zahvaljujući svojim delima koja pripadaju nacionalnom kanadskom nasleđu.

Inspirisani delima „Grupe sedam“, Jim i Sue Waddington su 36 godina tragali za mestima na kojima su slavni umetnici stvarali svoja dela. Lociranjem, dokumentovanjem i fotografisanjem, nastala je knjiga „In the Footsteps of the Group of Seven“ koja kroz neku vrstu putujućihih memoara uz 175 fotografija odaje poštovanje umetnicima i prirodi.