STO GODINA PROFESIONALNIH INŽENJERA U ONTARIJU

Organizacija profesionalnih inženjera u Ontariju (PEO – professional Engineers Ontario) osnovana je 14. juna 1922. godine sa misijom da reguliše i unapredi inženjersku praksu i zaštiti javni interes. Originalni naziv organizacije bio je Udruženje profesionalnih inženjera Ontarija (APEO – Association of Professional Engineers of Ontario) i povezano je sa posleratnim dobom koje je obeležilo brzi razvoj i ekonomski  prosperitet. Bila je to dinamična decenija za kanadsko inženjerstvo koje je doživelo razvoj bez presedana i to u građevinarstvu, industriji i tehnologiji.

Sa brzim razvojem tehnologije došao je i rastući osećaj odgovornosti. Nakon dve smrtonosne inženjerske katastrofe (pada mosta u Kvebeku tokom njegove izgradnje 1907. godine, kada je poginulo 75 radnika, i ponovo 1916. godine, kada je poginulo još 13 osoba) nastajala je sve veća potreba za zvaničnim nadzorom inženjerstva.

Iako su neki koji su radili kao inženjeri imali formalnu univerzitetsku obuku, nije bilo neuobičajeno da se mnogi inženjeri obučavaju samo na poslu. U velikoj meri je nedostajao zvanični nadzor za projekte. U isto vreme nastajala je frustracija spoznajom da nekvalifikovani radnici često zarađuju više od inženjera, a raslo je i rivalstvo između građevinskih inženjera i geodeta (koji su 1892. godine dobili licencu u Ontariju i generalno zarađivali veću platu zbog svog profesionalnog statusa).

Konačno, nakon perioda inten-zivnog političkog pritiska 1922. godine osno-van je PEO donošenjem prvog akta u vezi sa profesionalnim inženjeristvom u Ontariju. U to vreme, PEO članstvo nije bilo obavezno za one koji se bave inženjerstvom. Tek iz-menom zakona 1937. godine, PEO-u dobija čvršća regulatorna ovlašćenja koja danas poznajemo. Ono što je pre više od jednog veka bila samo želja među inženjerima da steknu profesionalno priznanje, preraslo je u simbol profesionalne kvalifikacije i po-verenja kroz licencu za profesionalno inženjerstvo.

Kroz svoju stogodišnju istoriju PEO su obeležili mnogi značajni inženjeri od kojih izdvajamo Čarlsa Hamilton Mičela (Charles Hamilton Mitchell) i Klaudet Makej Lasonde (Claudette MacKai-Lassonde).

Čarls Hamilton Mičel (Charles Hamilton Mitchell) je 1922. godine bio prvi predsednik PEO-a, kao i njegov prvi član. Mičel je bio građevinski inženjer i dugogodišnji dekan na Univer-zitetu u Torontu.

Klaudet Makej Lasonde (Claudette MacKai-Lassonde) postala je prva žena predsednica PEO-a 1986. godine, u vreme kada je broj žena licenciranih inženjera bio daleko manji nego danas. Ostala je upamćena kao nepokolebljivi branilac žena u inženjerstvu i kao neko ko je, nakon tragičnih događaja u kojima je ubijeno 14 žena u L’Ecole Politechnikue u Montrealu, 1989. godine podigla inženjersku profesiju na viši nivo.

Danas PEO osigurava da svaka osoba licencirana kao profesionalni inženjer u Ontariju ispunjava stroge zahteve vezane za akademsko obrazovanje i profesionalno iskustvo. Postoji više različitih vrsta inženjerskih licenci od kojih su najčešće:

Profesionalni inženjer: Licenca profesionalnog inženjera (P.Eng.) predstavlja najviši standard inženjerskog znanja, iskustva i profesionalizma, a samo oni koji su licencirani od strane PEO mogu sebe nazvati „profesionalnim inženjerom“ ili „P.Eng“. Privremena licenca:

• PEO nudi privremene licence koje se mogu izdati na osnovu projekta i discipline do 12 meseci stranim profesionalcima za potrebe obavljanja privremenih inženjerskih radova u Ontariju.
• Privremena licenca se može izdati P.Eng. kandidatu koji je zadovoljio sve uslove za licenci-ranje PEO-a osim minimalnih 12 meseci kanadskog inženjerskog iskustva. Privremena licenca ovlašćuje nosioca da se bavi profesionalnim inženjerstvom u Ontariju samo pod nadzorom P.Eng-a sa licencom PEO-a.

 Ograničena licenca: Ograničena licenca se izdaje licu koje ima najmanje osam godina speci-jalizovanog iskustva i razvijenu specijalizaciju u određenoj oblasti inženjerstva. Praksa profesional-nog inženjerstva je ograničena na usluge navedene u ograničenoj licenci.

Od 2018. godine PEO je lansirao novi program i napravio značajna poboljšanja u procesu izdavanja licenci, digitalizaciji i or-ganizacionom usklađivanju.

Novi program uključuje povećanje procenata novolicen-ciranih inženjera ženskog pola (na 30 procenata do 2030. godine) i formiranje istraživačke radne grupe za borbu protiv rasizma i diskriminacije. Pored toga, usvojen je i obavezan program kon-tinuiranog stručnog usavršavanja za nosioce licenci koji će biti sproveden početkom 2023. godine.

Novim promenama, a na svoj 100. rođendan, PEO iznova potvrđuje svoj statutarni mandat da služi i štiti javni interes.

VAŽNI ISTORIJSKI DATUMI U ISTORIJI PEOA:

• Osnovan ja APEO donošenjem prve verzije Zakona o profesionalnim inženjerima (PEA); APEO ima pravo da kontroliše upotrebu termina „registrovani profesionalni inženjer“ i njegovih skraćenica, ali nema ovlašćenja za licenciranje.
• Revidirani zakon daje APEO ovlašćenja za licenciranje i ograničava profesiju na kvalifikovane praktičare kojima je dato isključivo pravo na praksu i licencu (rudarski i hemijski inženjeri su izuzeti od zahteva za licenciranje do 1968. godine).
• Izvršni komitet APEO uvodi zvanje P.Eng (Profesionalni inženjer).
• APEO uvodi program za akreditaciju i sertifikaciju inženjerskih tehničara i tehnologa.
• Savet odlučuje da osnuje Udruženje sertifikovanih inženjerskih tehničara i tehnologa Ontarija (OACETT) kao izdanak PEO nakon što su inženjerski tehničari i tehnolozi izrazili želju za sopstvenom organizacijom. OACETT je osnovan godinu dana kasnije, ali PEO zadržava autoritet za sertifikaciju do 1984. godine.
• PEA daje APEO kontrolu nad titulama kao što su inženjer konsultant i njegove varijacije.
• Novi zakon suštinski menja definiciju profesionalnog inženjera, uspostavljajući nove klase licenci i proširujući definicije drugih, uključujući privremenu licencu, ograničenu licencu i sertifikat o ovlašćenju.
• APEO usvaja pojednostavljeno uobičajeno ime, odbacujući „A“ da bi postali profesionalni inženjeri Ontarija i otkriva novi logo.
• Osnovano je Društvo profesionalnih inženjera Ontarija, čime se zvanično odvajaju regulatorne aktivnosti PEO-a od fokusa novoformirane organizacije na zastupanje članova.
• Program za obuku inženjera (koji se sada zove inženjerski pripravnik) uveden je kako bi se diplomiranim inženjerima pomoglo u dobijanju licence.
• Klasa licenciranog inženjerskog tehnologa sa ograničenom licencom PEO postaje aktivna nakon izmene zakona.
• Propisi prema PEA se menjaju kako bi se omogućilo PEO-u da sprovede obavezan program kontinuiranog stručnog usavršavanja za profesionalne inženjere kako bi zadržali svoju licencu.

BROJ PEO ČLANOVA PO GODINAMA

1923. godina – 1033 članova
1924. godina – 2371 članova
1925. godina – 6177 članova
1926. godina – 11772 članova
1927. godina – 20010 članova
1928. godina – 44770 članova
1929. godina – 56805 članova
1930. godina – 59240 članova
1931. godina – 68712 članova
1932. godina – 76008 članova
1933. godina – 83752 članova
1934. godina – 92755 članova